Er zijn theesoorten die fluisteren, er zijn er die zingen… en dan is er Da Hong Pao, die dondert. Niet luid, niet onstuimig, maar met een diepe echo die blijft hangen. Deze oolongthee, afkomstig uit het Wu Yi-gebergte in de Chinese provincie Fujian, draagt de erfenis van eeuwenoude tradities, heilige bodems en een geurprofiel dat menig theeliefhebber in vervoering brengt. Da Hong Pao, letterlijk vertaald als “Grote Rode Mantel”, is niet zomaar een thee. Het is een monument in vloeibare vorm.
Wat maakt Da Hong Pao zo bijzonder?
Da Hong Pao behoort tot de categorie van de zogenaamde yancha, of rots-oolongs. En dat is geen poëtische naam, al klinkt het wel zo. De struiken groeien letterlijk op de rotsachtige flanken van de Wuyi-bergen, in een terroir dat zo uniek is dat de Chinese overheid het als werelderfgoed erkent. Het samenspel van mineraalrijke bodems, mistige ochtenden, koele nachten en steile hellingen vormt een microklimaat dat je nergens anders vindt. En zoals dat bij goede wijn het geval is, proef je dat verschil. Geen Da Hong Pao zonder rotsen.
Maar er is meer. De smaak van Da Hong Pao wordt gekenmerkt door een opmerkelijk evenwicht tussen geroosterde noten, rijp fruit, florale tonen en een bijna romige afdronk met een licht aards kantje. Dat klinkt als veel — en dat ís het ook. Een goed gezette infusie kan wel zes tot acht keer worden opgegoten, waarbij de smaak telkens evolueert als een symfonie die zich langzaam ontvouwt. Het ene moment proef je gebrande suiker, het volgende een zweem van orchidee. Geen slok is hetzelfde. En net dat maakt het een thee die je traag moet drinken. Alsof je een oud verhaal beluistert dat zich met elke zin dieper in je nestelt.
De legende van de rode mantel
Da Hong Pao is niet alleen beroemd om zijn smaak, maar ook om zijn mythische geschiedenis. De bekendste legende vertelt het verhaal van een keizerlijke student die ernstig ziek werd tijdens zijn reis naar het keizerlijk examen. Een monnik gaf hem thee van een lokale struik, waarna hij miraculeus genas. Als dank stuurde de keizer een grote rode mantel — een symbool van keizerlijke bescherming — om de struiken te bedekken. Vandaar de naam “Da Hong Pao”.
Of het verhaal waar is, doet er eigenlijk niet toe. Wat telt, is de culturele betekenis die het oproept. Deze thee was eeuwenlang voorbehouden aan de elite. In de Qing-dynastie werd ze zelfs aangeboden als keizerlijk tribuut. Vandaag de dag zijn er nog slechts enkele moederplanten — de originele Da Hong Pao struiken — die beschermd worden als nationale schat. Thee uit die planten wordt zelden verhandeld. De laatste keer dat enkele gram ervan op een veiling kwam, ging het om bedragen boven de €25.000 per gram. Ja, per gram 🫣.
De kunst van het branden
Een ander element dat Da Hong Pao onderscheidt van andere oolongs is het brandproces. Oolongthee’s bevinden zich tussen groene en zwarte thee qua oxidatie, en Da Hong Pao neigt naar het donkere eind van dat spectrum. Na het plukken worden de bladeren licht verwelkt, vervolgens gerold om het oxidatieproces op gang te brengen, en daarna wordt de oxidatie stopgezet door hitte.
Maar dan komt de magie: het roosteren. Bij Da Hong Pao wordt dit vaak meermaals gedaan, in bamboemanden boven houtvuren of elektrische ovens. Het doel is niet om de thee bitter of zwart te maken, maar om de smaken te verdiepen en nieuwe aroma’s los te maken. Een goed geroosterde Da Hong Pao heeft een warme, omhullende geur van gebrande kastanje, donkere honing, en soms zelfs chocolade of leer. Het is alsof je in een antieke bibliotheek wandelt, omgeven door oude boeken en eikenhout.
Het roosteren vereist ervaring en precisie. Eén seconde te veel, en de thee is te droog. Eén seconde te weinig, en de aroma’s blijven vlak. Sommigen laten de thee na het roosteren maanden of zelfs jaren rijpen, om de smaken te laten harmoniseren. Zoals met goede kaas of wijn: tijd is een ingrediënt.
Hoe zet je Da Hong Pao met eerbied?
Da Hong Pao verdient aandacht. Geen haastige beker in de ochtendspits, maar een trage ceremonie. Voor een optimale ervaring kies je best voor gong fu cha, de traditionele Chinese methode waarbij kleine hoeveelheden thee meerdere keren worden opgegoten in kleine porseleinen of aardewerken potjes.
Gebruik bij voorkeur zacht bronwater. Verhit het water tot ongeveer 95°C, zodat de geroosterde aroma’s zich ten volle kunnen ontvouwen zonder bitter te worden. Voor de eerste infusie giet je het water snel in en uit — een soort spoeling — om de bladeren wakker te maken. Daarna volgt de eerste “echte” infusie, vaak niet langer dan 10 tot 20 seconden. Elke volgende infusie kan iets langer duren.
Het is een soort dialoog: jij en de thee. Jij schenkt, zij antwoordt. En na de derde, vierde keer begin je pas écht te begrijpen wat ze wil zeggen. Soms komt ze met een zacht fruitig accent, dan weer met een rokerige ondertoon. Het is geen thee voor mensen die snel tevreden zijn. Het is thee voor wie wil luisteren.
Is moderne Da Hong Pao nog wel authentiek?
De originele moederplanten zijn onaantastbaar geworden. De meeste Da Hong Pao op de markt vandaag komt van stekken of zaailingen van die originele struiken, of van verwante cultivars zoals Qi Dan of Bei Dou. Sommige producenten mengen verschillende cultivars om een “klassieke” Da Hong Pao-smaak te benaderen.
Betekent dat dat moderne Da Hong Pao minderwaardig is? Helemaal niet. Er zijn telers die met zorg, traditie en terroir thee maken die qua complexiteit niet moet onderdoen voor welke zeldzame variant dan ook. Maar het vraagt aandacht om te weten wat je koopt. Een thee die zichzelf “Da Hong Pao” noemt, maar groeit op industriële plantages ver buiten Wuyishan, is wat mij betreft eerder een echo dan het origineel. Soms loont het om een paar euro meer te investeren in een single origin versie van een betrouwbare bron. Je smaakpapillen zullen je dankbaar zijn.
Wanneer drink je Da Hong Pao?
Ik drink Da Hong Pao vaak op momenten waarop ik niet gestoord wil worden. Wanneer ik weet dat ik wat tijd nodig heb om in mijn hoofd op te ruimen, om de chaos te laten bezinken. Deze thee heeft iets meditatiefs. Niet bedwelmend, maar verdiepend. Soms zet ik ‘m ’s avonds, als de lichten gedimd zijn en de buitenwereld eindelijk even zwijgt. Andere keren neem ik ‘m mee op wandeling in een thermos en zoek ik een plek in het bos. Daar waar ook de stilte wat dieper smaakt 🍃.
En toch: hij past ook verrassend goed bij eten. Bij gegrild vlees, bij noten, zelfs bij donkere chocolade. Niet als dorstlesser, maar als begeleider. Iemand die in stilte naast je zit aan tafel en af en toe een rake opmerking maakt.
Wat is de toekomst van deze legendarische thee?
De wereld verandert, ook die van thee. Klimaatverandering, massatoerisme in Wuyishan, commerciële druk — het zijn allemaal factoren die impact hebben op de productie van Da Hong Pao. Tegelijk zie ik een tegenbeweging: jonge telers die terugkeren naar de berghellingen van hun grootouders, die de traditionele technieken herstellen en verfijnen. Sommigen experimenteren met biodynamische landbouw, anderen met veroudering en her-roostering. Het is een boeiende tijd voor thee. En Da Hong Pao blijft, zoals steeds, een ankerpunt. Een herinnering dat waarde niet zit in snelheid of gemak, maar in aandacht en herhaling.
Zoals iemand me ooit zei bij een proeverij in een klein theehuis in Xiamen: “Da Hong Pao is geen thee. Het is een gesprek dat je leert voeren met jezelf.”